หน้าแรก
[HyperLink1] หนอนกอสีขาว  
ชื่อพื้นเมือง
ชื่อสามัญ White top borer, sugarcane moth borer
ชื่อวิทยาศาสตร์ Scirpophaga excerptalis (Walker)
วงศ์ Pyralidae
วงศ์ชีวิต วงจรชีวิต ระยะไข่ 4 – 6 วัน ระยะหนอน 35 – 40 วัน ระยะดักแด้ 9 – 10 วัน ตัวเต็มวัยมีอายุประมาณ 6 – 10 วัน หนอนกอสีขาวจะเกาะอยู่ตามใบอ้อยหรือบนใบพืชอื่นๆ บริเวณแปลงอ้อย ส่วนใหญ่วางไข่ใต้ใบอ้อย อัตราส่วนของการวางไข่บนใบอ้อย 1 กลุ่มต่อใต้ใบ 18 กลุ่ม ไข่แต่ละกลุ่มมีอัตราการฟักเป็นหนอนตามสภาพธรรมชาติเฉลี่ยประมาณ 18 % ไม่ฟักเป็นตัวหนอนเนื่องจากความไม่สมบูรณ์หรืออาจจะไม่ได้รับการผสมพันธุ์ประมาณ 41% ไข่แต่ละกลุ่มสามารถฟักออกมาเป็นตัวหนอนได้โดยเฉลี่ย 7 ตัว ตัวหนอนที่ฟักออกจากไข่ใหม่ ๆ จะเคลื่อนย้ายค่อนข้างจะรวดเร็วบนใบอ้อย มีการแพร่กระจายไปสู่ต้นอ้อยต้นอื่น โดยการทิ้งตัวลงมาด้วยสายใย เมื่อลมพัดก็จะพาหนอนแพร่กระจายไปสู่ต้นอ้อยต้นอื่น ระยะแรกหนอนจะเข้ากัดกินใบยอดที่ยังม้วนใบอยู่จะเห็นเป็นรูกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.5 มม. ตามแนวขวางตามใบอ้อย ซึ่งเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน เมื่อใบยอดคลี่ก็ทำให้ใบหงิกงอและเป็นรูพรุน หลังจากหนอนเจาะยอดออกไปแล้วก็เริ่มเจาะเข้าไปทางด้านบนของเส้นกลางใบ midrib ของอ้อยใบแรกที่เพิ่งคลี่ใบ หนอนเจาะไซจากเส้นกลางใบลงไปเรื่อยๆ จนถึงส่วนที่กำลังเจริญเติบโตภายในยอดอ้อยแล้วกัดกินอยู่ตรงนั้น จนทำให้ยอดอ้อยแห้งตายไป รอยเจาะเข้าเส้นกลางใบในระยะแรกจะมีขุยสีขาว ต่อมาจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล เมื่อหนอนโตเต็มที่ก่อนเข้าดักแด้ก็เจาะตามแกนกลางหน่ออ้อยลงไปถึงระดับผิวดิน แล้วเจาะเป็นทางออกและสร้างใยสีขาวปิดปากรูไว้ ระยะที่อ้อยเป็นลำภายหลังจากหนอนทำลายส่วนที่เจริญแล้ว หนอนจะเจาะไซจากส่วนที่กำลังเจริญเติบโตเป็นรอยเฉียงเข้าไปในปล้องอ้อยที่ยังอ่อน และทำทางออกเอาไว้ ระยะทางที่หนอนเจาะจากส่วนเจริญที่ถูกทำลายแล้วลงมาอยู่ในช่วง 30 – 35 ซม. พบหนอนเพียง 1 ตัวต่อหน่อ หรือต่อต้นอ้อย เข้าดักแด้อยู่ภายในหน่อหรือตามส่วนยอดอ้อยที่อาศัยกัดกินอยู่ จึงออกเป็นผีเสื้อและบินออกไปทางรูที่หนอนเจาะเอาไว้
ระยะไข่ ตัวเต็มวัยวางไข่เป็นกลุ่ม ไข่แต่ละฟองเป็นเม็ดกลมสีน้ำตาล และกลุ่มไข่ปกคลุมด้วยขนสีน้ำตาล ซึ่งขนสีน้ำตาลที่ปกคลุมกลุ่มไข่นี้มาจากพู่ขนที่ปลายท้องของตัวเต็มวัยเพศเมีย ไข่แต่ละกลุ่มมี 6 – 20 ฟอง
ระยะหนอน หนอนฟักออกจากไข่ใหม่ๆ ยาวประมาณ 3 มม. หัวกระโหลกกว้าง 0.3 มม หนอน ลำตัวมีสีขาวขุ่นปนเหลืองเล็กน้อย ลักษณะยาวเรียวไปทางส่วนหัวลักษณะปกติไม่ว่องไวคล้ายเป็นโรคหรือถูกแมลงเบียนเข้าทำลาย ขนาดโตเต็มที่ยาวประมาณ 35 – 38 ม.ม. กว้าง 3 – 3.5 ม.ม. และหัวกะโหลกมีสีน้ำตาลอ่อน กว้างประมาณ 1 ม.ม.
ระยะดักแด้ ดักแด้ เมื่อเข้าดักแด้ใหม่ๆ จะมีสีขาวปนเหลืองเล็กน้อย ต่อมาเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อนขนาดกว้างและยาวใกล้เคียงกับหนอนกอลายจุดเล็ก แต่ความกว้างเท่ากันตลอดลำตัว ส่วนท้ายมนเล็กน้อย
ตัวเต็มวัย ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดกลาง มีสีขาวนวลตลอดลำตัว ปีกคู่หน้าและคู่หลังของทั้งเพศผู้และเพศเมียมีสีขาวตลอด เพศเมียมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้คือ เมื่อกางปีกจะกว้างประมาณ 28 – 30 ม.ม. ลำตัวจากหัวถึงปลายท้องยาว 12 – 15 ม.ม. ส่วนเพศผู้ปีกกว้างประมาณ 23 – 25 ม.ม. ยาว 10 – 12 ม.ม. ลักษณะที่แตกต่างระหว่างเพศผู้และเพศเมียคือ ที่ปลายสุดของส่วนท้องของเพศเมียมีพู่ขนสีส้ม ส่วนเพศผู้ไม่มี เพศผู้บางตัวมีจุดสีดำบนปีกคู่หน้าข้างละจุด ทำให้เข้าใจผิดคิดว่าเป็น Scirpophaga monostigma ซึ่งความจริงแล้วเป็นชนิดเดียวกัน
อาการ
พื้นที่แพร่ระบาด พบทั่วไปในแหล่งปลูกอ้อยทั่วประเทศ
วิธีการแพร่ระบาด
ระยะเวลาแพร่ระบาด
วิธีการป้องกันรักษา
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการแพร่ระบาด
ลักษณะการทำลายของแมลง ระบาดมากเมื่อความชื้น 70-80% ซึ่งเป็นช่วงที่มีฝนมากและฝนชุก เมื่ออ้อยอายุประมาณ 5-6 เดือน ซึ่งอยู่ในระยะย่างปล้องจะพบว่าตัวเต็มวัยของหนอนกอลายจุดใหญ่เริ่มเข้ามาวางไข่ที่ใบอ้อย
ความเสียหายที่เกิดกับอ้อย ทำความเสียหายในระยะอ้อยเป็นลำทำให้เสียน้ำหนักและความหวาน โดยหนอนจะฟักออกมาจากไข่ที่ถูกวางไว้เมื่อหนอนฟักออกมาจะเดินเรียงแถวกันแล้วเจาะที่ยอดอ้อยห่างจากที่วางไข่ประมาณ 1 ปล้อง หนอนจะเจาะเข้าไปอยู่ข้างในลำต้นทั้งหมดประมาณ 300-400 ตัว โดยเจาะรูเข้าไปรูเดียวและกัดทำลายทำให้อ้อยเสียหาย ถ้าเป็นพันธุ์ที่อ่อนแอ หนอนจะเจาะไปถึงโคนต้น และกินเนื้ออ้อยจนหมดเหลือแต่เปลือก
การควบคุมกำจัดแมลง ถ้าพบการทำลายให้รีบตัดทิ้ง
พาหะนำโรค
ปัจจัยที่ส่งเสริมการแพร่ระบาดของโรค
สารเคมีที่ใช้ป้องกันและวิธีการใช้
endosulfan-เมื่ออ้อยอายุ 1 เดือนหรือเมื่ออ้อยแสดงอาการยอดเหี่ยว 10 % พ่น 2-3 ครั้ง ทุก 14 วัน ในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน อัตราการใช้ 50 มล./น้ำ 20 ลิตร หมายเหตุ ใช้ในกรณีเกิดภาวะแห้งแล้ง ความชื้นในดินไม่พอ หรือหน่ออ้อยที่แตกใหม่หลังเก็บเกี่ยว
deltamethrin-เมื่ออ้อยอายุ 1 เดือนหรือเมื่ออ้อยแสดงอาการยอดเหี่ยว 10 % พ่น 2-3 ครั้ง ทุก 14 วัน ในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน อัตราการใช้ 10 มล./น้ำ 20 ลิตร หมายเหตุ ใช้ในกรณีเกิดภาวะแห้งแล้ง ความชื้นในดินไม่พอ หรือหน่ออ้อยที่แตกใหม่หลังเก็บเกี่ยว
cypermethrin-เมื่ออ้อยอายุ 1 เดือนหรือเมื่ออ้อยแสดงอาการยอดเหี่ยว 10 % พ่น 2-3 ครั้ง ทุก 14 วัน ในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน อัตราการใช้ 13 มล./น้ำ 20 ลิตร หมายเหตุ ใช้ในกรณีเกิดภาวะแห้งแล้ง ความชื้นในดินไม่พอ หรือหน่ออ้อยที่แตกใหม่หลังเก็บเกี่ยว
monocrotophos-เมื่ออ้อยอายุ 1 เดือนหรือเมื่ออ้อยแสดงอาการยอดเหี่ยว 10 % พ่น 2-3 ครั้ง ทุก 14 วัน ในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน อัตราการใช้ 35 มล./น้ำ 20 ลิตร หมายเหตุ ใช้ในกรณีเกิดภาวะแห้งแล้ง ความชื้นในดินไม่พอ หรือหน่ออ้อยที่แตกใหม่หลังเก็บเกี่ยว
cypermethrin+monocrotophos-เมื่ออ้อยอายุ 1 เดือนหรือเมื่ออ้อยแสดงอาการยอดเหี่ยว 10 % พ่น 2-3 ครั้ง ทุก 14 วัน ในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน อัตราการใช้ 30 มล./น้ำ 20 ลิตร หมายเหตุ ใช้ในกรณีเกิดภาวะแห้งแล้ง ความชื้นในดินไม่พอ หรือหน่ออ้อยที่แตกใหม่หลังเก็บเกี่ยว
พันธุ์ที่อ่อนแอต่อโรค
พันธุ์ที่ต้านทานต่อโรค
สอน.3(เค 84-200)-R   อู่ทอง 1-R   อู่ทอง 2-MR  
อู่ทอง 3-R   อู่ทอง 4-R